En Büyük Toplu Sözleşme, Asgari Ücret

Mehmet Akkaya
Nisan 3, 2021

Yeni yıla girmeden Hükümet, işveren ve işçi taraflarını temsilen buluşan 15 kişilik Asgari Ücret Komisyonu, hiçbir toplu sözleşmeyle kıyaslanmayacak kadar büyük bir kesimin nasıl yaşayacağına karar verecek.

7 milyona yakın asgari ücretlinin, 12,5 milyonu aşan emekli, dul ve yetimin, 65 yaş aylığı alan on binlerce yurttaşın, yeraltındaki madencinin, engelli maaşı alanın ve, ve…

Kimleri ve neleri ilgilendirdiğini hatırlayalım;

– YEDİ MİLYON İŞÇİ: Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Temmuz 2020 verilerine göre, sigortalı işçi sayısı 14 milyon 251 bin 655 kişidir. Bunların yaklaşık 7 milyonu asgari ücretlidir. Bunların geleceği belirlenecek bu toplantılarda.

– EMEKLİ VE ENGELLİ MAAŞLARI: Değişen asgari ücret, bu kesimlerin maaşını da değiştirmektedir.

– KIDEM TAZMİNATI: Kıdem tazminatı, sadece 14,2 milyonluk sigortalı işçiyi değil, 8 milyonu aşan sigortasız kaçak işçiyi de ilgilendirmektedir. Asgari ücretteki değişiklik, kıdem tazminatı sebebiyle işçi sınıfının tamamını ilgilendirmektedir.

– YERALTI MADEN İŞÇİLERİ: Soma katliamından sonra Maden Kanunu’nda değişiklik yapılmış, “yeraltında çalışan maden işçilerinin ücretinin, asgari ücretin iki katından az olamayacağı” hükmü getirilmiştir. Yeni asgari ücret, yeraltındaki madenci için yeni ücret demektir.

İŞSİZLİK MAAŞI: En düşük işsizlik maaşı, asgari ücretin yüzde 40’ı, en yükseği yüzde 80’i kadardır. Asgari ücrette değişiklik, işsizlik ücretini de etkilemektedir.

– GEÇİCİ İŞSİZLİK ÖDENEĞİ: İşçinin çalışma süresinin geçici olarak azaltılması veya durdurulması hallerinde ödenen gelir desteği asgari ücrete göre belirlenmektedir. Pandemi döneminde yaygın olarak uygulanan da budur.

– SSK TAVANINA ETKİSİ: 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 82. maddesi, “Prim hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, asgari ücretin otuzda biri, üst sınırı ise bu tutarın 7.5 katıdır” der… Bu yüzden önemlidir.

BAĞ-KUR PRİMİ: Kendi sosyal güvenlik primini asgari ücret üzerinden ödemek durumunda olan Bağ-Kur’lular, yeni asgari ücretin belirlenmesinden sonra ödedikleri primi buna uyarlayacaklar.

– SGK BORÇLARINDA PRİM: İşçinin SGK’ya yatırılacak primi konusunda borcu olan işvereni ilgilendirmektedir.

– BİREYSEL BORÇLANMA: SGK’ya yatırılacak primin değişmesi, bireysel borçlanma yapan sigortalıları ilgilendirmektedir.

– BES’E DEVLET KATKISI: Devlet, bireysel emeklilik fonlarına kişi başına yüzde 25 oranında destek veriyor. Asgari ücretteki değişme, yatırılacak miktarı da değiştirecektir.

– BES’E YURTTAŞ PRİMİ: Bireysel emeklilik sistemine dahil olanların ödediği prim miktarı değişecektir.

– İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK: SSK ve Bağ-Kur kapsamında isteğe bağlı sigorta primi ödeyenler, en az brüt asgari ücretin yüzde 32’sini, en yüksek de yüzde 32’nin 7.5 katını ödemektedir. Asgari ücret bu kesimi de ilgilendirmektedir.

– 65 YAŞ AYLIĞI: 65 yaş aylığı alanların aldıkları ücret, hanedeki kişi başına düşen gelir miktarının net asgari ücretin üçte birinden düşük olması gerekiyor. 65 yaş aylığı yeniden belirlenecektir.

– GÜNDELİKÇİ ÜCRETİ VE SİGORTA PRİMİ: Evde ya da büroda gündelikçi işçiye ödenecek ücret ve onlar için ödenecek SGK primi yeniden belirlenecektir.

ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ (AGİ): AGİ devletin, bir işçinin kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler için uyguladığı gelir vergisi indirimidir. Vergi muafiyeti yeniden belirlenecektir.

– MEMUR MAAŞLARI: Memur maaşları asgari geçim indirimi ölçülerine göredir. Asgari ücretteki değişme, az miktarda da olsa memur maaşlarını da etkilemektedir.

– GENEL SAĞLIK SİGORTASI (GSS) PRİMİ: Bu kapsamda olanlar, GSS primini asgari ücrete göre ödemektedir.

– İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ: İş kazası, doğum, hastalık, meslek hastalığı gibi hallerde SGK’nın ödediği iş göremezlik ödeneği de değişecektir.

– EVDE BAKIM ÜCRETİ: Devletin bakıma muhtaç olanlar için yaptığı ödeme asgari ücrete göre belirlenmektedir.

-DOĞUM VE ASKERLİK BORÇLANMASI: Çalışan kadın doğum borçlanması, erkek ise askerlik borçlanması yaparak prim gün sayısını artırabiliyor. Doğum için 720 gün, askerlik için de askerlik süresi kadar Ödenecek en düşük tutar asgari ücretin yüzde 32’si, en yüksek tutar da 32’nin 7.5 katıdır.

-DEVLET ÇARKI: Ve daha bir sürü alanda belirleyen asgari ücrettir.

-SGK idari para cezaları,

-Kimi vergi cezaları,

-Teşviklerdeki sübvansiyonlar,

ıraklık ve beceri eğitimi alan öğrencinin SGK primi ve alacağı ücret,

ocuk yardımı,

-Aile yardımı,

-Yemek yardımı,

-Ceza hukukunda para cezaları,

-Medeni hukukta kimi hesaplar ya da cezalar,

-Ücretten kesilen gelir ve damga vergisi,

-Yurt dışı borçlanma miktarları…

*

Özetle asgari ücret, sadece geçim kavgası değil, hayattır, toplumdur, kuraldır, kanundur, düzendir.

Aydınlık / 9 Aralık 2020